Pod pojęciem kosztów pracy kryją się wszystkie obciążenia, jakie przepisy nakładają na pracodawcę z tytułu zatrudnienia kogoś na podstawie umowy o pracę. Zawierają one wynagrodzenie oraz wszelkie odprowadzane od niego należności a także inne, pozapłacowe obciążenia. Ile dokładnie zapłacą w 2015 roku przedsiębiorcy zatrudniający pracowników, poza faktycznym wynagrodzeniem?

Koszty pracy to łączne obciążenia ponoszone przez pracodawcę w związku z zatrudnianiem pracowników. Obejmują nie tylko wynagrodzenie brutto pracownika (przed opodatkowaniem), ale także dodatkowe obciążenia pozapłacowe, które musi odprowadzać pracodawca (np. połowa składek na ubezpieczenie rentowe i emerytalne). Procentowy udział tych narzutów w całkowitych kosztach pracy nazywany jest klinem podatkowym.

Kiedy pracodawca podejmuje decyzję o wielkości zatrudnienia (zgłasza popyt na pracę), interesują go całkowite koszty pracy, których płaca brutto jest tylko częścią. Według danych OECD w 2014 r. klin podatkowy w Polsce dla pracownika otrzymującego przeciętne wynagrodzenie w kraju wynosił 35,6%. Oznacza to, że wynagrodzenie netto (po opodatkowaniu), które wypłacane jest pracownikowi stanowi jedynie 64,4% tych kosztów. Wysokie koszty pracy, powiększane przez klin podatkowy, ograniczają wielkość zatrudnienia, przyczyniając się tym samym, razem z pozapłacowymi kosztami pracy, do pogłębiania lub utrzymywania wysokiego poziomu bezrobocia.

W gospodarce rynkowej koszty pracy stanowią największą kategorię kosztów produkcji i sięgają 50-70 procent. Zwykle są one wyższe w pracochłonnych usługach, które wytwarzają większość PKB w gospodarce rynkowej, niż w dziedzinach kapitałochłonnych, takich jak np. przemysł przetwórczy.

Ponoszone przez pracodawców zbyt wysokie koszty pracy (w tym koszty pozapłacowe) powodują niechęć do zatrudniania na podstawie umowy o pracę, a tym samym wzrost popularności zastępujących ją umów cywilnoprawnych oraz wzrost bezrobocia.

Jakie koszty pracy poniesie pracodawca w 2015 r.?

Podstawę prawną pobierania kosztów pracy stanowi szereg aktów prawnych, na których podstawie sytuacja pracodawcy będzie wyglądała podobnie jak w 2014 r. W sytuacji zatrudnienia pracownika na podstawie umowy o pracę, od jego wynagrodzenia brutto będzie on musiał potrącić:

  • składkę emerytalną (9,76% wynagrodzenia),
  • składkę rentową  (1,50% wynagrodzenia),
  • składkę chorobową (2,45% wynagrodzenia).

Po potrąceniu wyżej wymienionych części wynagrodzenia od pozostałej kwoty potrąceniu ulegnie kolejne 9% – składka na ubezpieczenie zdrowotne. Poza pobranymi z wynagrodzenia kwotami, które wskazane zostały powyżej, pracodawca poniesie inne koszty związane z zatrudnieniem pracownika, lecz nie potrącane już z jego wynagrodzenia. Będą to:

  • składka emerytalna (9,76% wynagrodzenia),
  • składka rentowa (6,50% wynagrodzenia),
  • składka na ubezpieczenie wypadkowe (1,93% wynagrodzenia),
  • składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych – w niektórych branżach (odpowiednio 2,45%, 0,10% oraz 1,50% wynagrodzenia).

Co jeszcze należy wiedzieć?

W zakresie składek pracodawcy na Fundusz Pracy i FGŚP pracodawca nie ma obowiązku ich odprowadzania z tytułu zatrudnienia:

  • pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego lub urlopu wychowawczego; zwolnienie to obowiązuje w trakcie 36 miesięcy od pierwszego miesiąca po powrocie pracownika do pracy,
  • pracowników, którzy ukończyli 50 lat, a zostali zatrudnieniu po 30 czerwca 2009 r., i którzy przez 30 dni poprzedzających zatrudnienie byli zarejestrowanymi bezrobotnymi,
  • pracowników, którzy ukończyli 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni) zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, o pracę nakładczą, agencyjną czy umowę zlecenie, jak również osób, które prowadzą działalność gospodarczą.

Ponadto składka na FGŚP nie musi być opłacana z tytułu zatrudnienia pracownika będącego jednocześnie członkiem rodziny pracodawcy.