safe_image.php

Wybór formy działalności gospodarczej w swojej firmie podyktowany jest wieloma czynnikami. Faktem jest, że prowadzenia własnego przedsiębiorstwa powinno się uczyć na najprostszych formach, a dopiero później, po zdobyciu nowej wiedzy i koniecznego doświadczenia, przechodzić do form bardziej złożonych. Oczywiście nie jest to regułą czy przymusem, ale mimo wszystko warto wziąć taką możliwość pod uwagę.

Działalność jednoosobowa a spółka cywilna

Dlatego najpopularniejszą obecnie formą nowopowstających działalności gospodarczych jest działalność jednoosobowa. Jej rejestracja nic nie kosztuje, zaś koszty prowadzenia są stosunkowo niskie, szczególnie dla początkującego przedsiębiorcy. Poza tym działalność jednoosobowa jest doskonałym wyborem również ze względu na możliwość prowadzenia uproszczonej księgowości i wielość dostępnych form opodatkowania. Niestety, prowadzenie działalności jednoosobowej wiąże się również z pewnym ryzykiem. Otóż za wszystkie zobowiązania przedsiębiorstwa, również finansowe, odpowiada właściciel swoim prywatnym majątkiem. Jeżeli okaże się, że właściciel weźmie kredyt na firmę i go nie spłaci, wówczas wierzyciel może np. zająć jego majątek, a w skrajnych przypadkach również majątek najbliższej rodziny.

Działalność jednoosobowa nie jest oczywiście jedyną formą, która może zostać wybrana dla swojej firmy. Istnieje jeszcze kilka rodzajów spółek, różniących się od siebie stopniem odpowiedzialności ich członków za podejmowane decyzje, podziałem zysku, sposobem rozliczania z fiskusem czy sposobem prowadzenia. Generalnie spółki dzieli się na osobowe (partnerska, jawna, komandytowa, komandytowo-akcyjna) oraz kapitałowe (z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjna). Czasami do spółek osobowych zalicza się również spółkę cywilną, jest to jednak nadużycie, ponieważ nie posiada ona podmiotowości prawnej (podmiotami są jej członkowie), co oznacza, że nie spełnia podstawowego wymogu stawianego wyżej wspomnianym spółkom handlowym. Warto przyjrzeć się bliżej najważniejszym z nich.

Formą uznawaną za najbliższą działalności jednoosobowej jest spółka cywilna. W gruncie rzeczy jest to zazwyczaj zwykła umowa cywilna zawarta pomiędzy przedsiębiorcami posiadającymi jednoosobową działalność gospodarczą. Działalność spółki cywilnej nie opiera się o Kodeks spółek handlowych, tylko o przepisy Kodeksu cywilnego. Łatwo ją zarejestrować, poza tym obowiązują ją, a raczej jej członków, przepisy podatkowe PIT. Niestety, członkowie spółki są współodpowiedzialni za swoje działania swoim prywatnym majątkiem. Co więcej, współodpowiedzialność dotyczy również działań wspólnika, ponieważ spółka cywilna nie posiada własnego mienia – w jego skład wchodzą po prostu majątki wspólników.

Spółki osobowe – podobieństwa i różnice

Formą bardzo podobną do spółki cywilnej jest spółka jawna, która także nie ma osobowości prawnej, ma za to zdolność prawną, co oznacza, że może również posiadać własny majątek. Jej kształt regulowany jest przez Kodeks spółek handlowych, zaś w jej nazwie musi się znaleźć nazwisko chociaż jednego ze wspólników. Spółka jawna musi zostać zarejestrowana w KRS. Jej największą zaletą, w porównaniu do spółki cywilnej, jest ograniczona odpowiedzialność majątkowa wspólników, co oznacza, że ewentualna egzekucja długów z majątków wspólników odbędzie się dopiero wtedy, gdy egzekucja majątku spółki będzie niemożliwa.

Bardzo ciekawą formą działalności jest spółka partnerska, powoływana w celu wykonywania wolnych zawodów, których lista znajduje się w art. 88 w Kodeksie spółek handlowych. Członkami spółki mogą być tylko osoby fizyczne, nieposiadające własnej działalności gospodarczej, zaś działalność spółki musi dotyczyć wykonywania któregoś z wolnych zawodów. Cechą charakterystyczna tej spółki jest ograniczona odpowiedzialność majątkowa jej członków. Dotyczy ona jedynie tylko tych zobowiązań spółki, które są związane z jej zwykłym funkcjonowaniem (np. kredyty), a nie ze szkodami spowodowanymi zawodową działalnością wspólników.

Kolejna spółka, czyli komandytowa, jest osobową spółką, w skład której wchodzi przynajmniej dwóch wspólników: komplementariusz oraz komandytariusz. Komplementariusz reprezentuje spółkę i odpowiada za jej zobowiązania całym swoim majątkiem. Z kolei komandytariusz wnosi odpowiedni wkład finansowy, zaś jego zobowiązania wobec spółki są mocno ograniczone. W praktyce wygląda to tak, że komandytariusz inwestuje w dane przedsięwzięcie swój kapitał i czerpie z tego tytułu zyski, zaś szeroko pojętą działalnością spółki zajmują się pozostali wspólnicy. Oznacza to, że spółka komandytowa jest doskonałym rozwiązaniem w przypadku podmiotów, z których jeden ma pomysł na daną działalność, zaś inny konieczny kapitał – tym bardziej, że wspólnikami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne czy inne spółki handlowe.

Wariantem spółki komandytowej jest spółka komandytowo-akcyjna, w której rolę komandytariusza przejmuje akcjonariusz, jednakże różnic jest znacznie więcej. Przede wszystkim spółka komandytowo-akcyjna jest podatnikiem CIT, VAT oraz podatku akcyzowego, poza tym do jej utworzenia potrzeba kapitału zakładowego w wysokości 50 000 zł. Inną cechą, na którą warto zwrócić uwagę, jest – jak łatwo się domyślić – funkcjonowanie takich organów jak walne zgromadzenie czy rada nadzorcza, czyli podmiotów właściwych spółkom kapitałowym. Spółka komandytowo-akcyjna jest doskonałym rozwiązaniem dla dużych biznesów rodzinnych, działających na przykład w branży spożywczej czy budowlanej.

Krótka charakterystyka spółek kapitałowych

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest zdecydowanie najpopularniejszą spółką kapitałową. Jej funkcjonowanie reguluje Kodeks spółek handlowych. Wysokość kapitału zakładowego koniecznego do jej założenia wynosi 5 000 zł. Może ona zostać utworzona zarówno przez jeden, jak i przez wiele podmiotów. Posiada osobowość prawną, co oznacza, że należy w jej przypadku prowadzić pełną księgowość, poza tym wszelkie zobowiązania wobec wierzycieli nie są pokrywane z majątku współwłaścicieli spółki, ale z majątku jej samej. Pozostałe zasady funkcjonowania oparte są o zasady dotyczące spółek kapitałowych. Jeżeli nie ma żadnych prawnych przeciwwskazań, spółka z o.o. może zostać zawiązana praktycznie przy każdym rodzaju działalności gospodarczej.

Ostatnią z omawianych form działalności jest spółka akcyjna. Jej minimalny kapitał zakładowy wynosi 100 000 zł i pochodzi od wkładów założycieli (lub założyciela). Jest on następnie dzielony na akcje, które mogą być notowane na giełdzie. Współwłaściciele spółki akcyjnej , czyli akcjonariusze, nie odpowiadają własnym majątkiem za jakiekolwiek zobowiązania spółki, jedynie czerpią zyski (lub odnoszą straty) z tytułu obrotu akcjami przedsiębiorstwa. Oczywiście zysk jest proporcjonalny do posiadanych udziałów. Spółki akcyjne posiadają zarząd, radę nadzorczą oraz walne zgromadzenie, a także stosunkowo skomplikowane procedury dotyczące rejestracji oraz postępowania upadłościowego, nie wspominając o konieczności prowadzenia pełnej księgowości. Z tego względu spółka akcyjna jest formą działalności gospodarczej właściwą dużym i długotrwałym przedsięwzięciom biznesowym.

Z oczywistych względów powyższe zestawienie ma jedynie charakter porządkujący i jest znacznie uproszczone. W rzeczywistości zasady funkcjonowania dotyczące poszczególnych form działalności gospodarczej są zdecydowanie bardziej skomplikowane. Dlatego wybór konkretnej formy działalności, a szczególnie rodzaju spółki, powinien być bardzo dokładnie przemyślany, najlepiej po konsultacji z wysokiej klasy specjalistą. Jeżeli poszukujecie państwo takiego, wówczas służymy pomocą.