SOS bitcoinnie słyszał o Bitcoinie? Pojęcie nie istniało jeszcze dekadę temu, a dziś każda osoba orientująca się trochę w świecie finansjery styka się z nim mimowolnie w wiadomościach i rozmowach. Jeśli dalej nie masz pełnej jasności, czym jest Bitcoin, jak jego pojawienie się zmieniło rynek walutowy i jak praktycznie wyglądają w naszym prawie transakcje z udziałem BTC od strony podatkowej, to zapraszamy do lektury. Zapnijcie pasy, będzie po bandzie. ;)

 

 

Bitcoin (BTC) jest pierwszą i jak dotąd najpowszechniej używaną kryptowalutą, stworzoną w 2009 roku przez osobę o pseudonimie Satoshi Nakamoto. Warto już na początku zaznaczyć, że Bitcoin to waluta całkowicie zdecentralizowana, oparta na modelu komunikacji internetowej peer-to-peer. Oznacza to, że wszyscy użytkownicy sieci mają wobec niej takie same uprawnienia. Emitentem BTC nie jest Bank Centralny i żadna instytucja nie sprawuje kontroli nad systemem, dlatego Bitcoin bywa nazywany walutą wolnego świata.

Wirtualna waluta – w gruncie rzeczy fragment kodu – opiera się na prawach matematycznych, a jej kurs jest ustalany przez rynek. Przyrost nie polega na drukowaniu pieniądza przez bank centralny, lecz na obróbce bloków zadań matematycznych upodabniając cały proces do wydobycia złota.

W dużym uproszczeniu wydobywanie nowych Bitcoinów polega na rozwiązywaniu potężnych, skomplikowanych zadań kryptograficznych. Nagrodą za sukces jest równowartość ok. 25 Bitcoinów (kurs BTC oscyluje ostatnio wokół 1 tys. dolarów).Takie wynagrodzenie przypada co mniej więcej 10 min. tylko jednej osobie, która zdoła rozwiązać zadania jako pierwsza. Do wydobywania Bitcoinów służą „koparki”, czyli specjalistyczne układy komputerowe pozwalające na efektywne rozwiązywanie zadań. Wydobyte Bitcoiny trafiają do obiegu min. poprzez giełdy.

Bitmonety mogą zostać zapisane na komputerze osobistym w formie pliku portfela lub w prowadzonym przez osoby trzecie zewnętrznym serwisie, zajmującym się przechowywaniem takich portfeli. W każdym z tych przypadków Bitcoiny mogą zostać przesłane do innej osoby przez Internet do dowolnego posiadacza adresu bitcoin. Budowa Bitcoina pozwala na anonimowe posiadanie własności oraz jej transfer, co stanowi bardzo duży plus w oczach osób szczególnie ceniących sobie prywatność. Bitmonety są akceptowane jako zapłata za usługi internetowe, ale też za namacalne dobra.

Całkowita liczba Bitmonet dąży do 21 milionów. Zasoby waluty rosną w szeregu geometrycznym co 4 lata. W budowie oprogramowania Bitcoin jest na stałe zakodowany mechanizm kontroli inflacji, który już na starcie znany jest wszystkim uczestnikom systemu. Zgodnie z założeniami wartość Bitcoina powinna w długim horyzoncie czasowym rosnąć z powodu wbudowanego w system sztywnego ograniczenia podaży przy jednoczesnym wzroście popytu, związanego z coraz powszechniejszą świadomością istnienia tej waluty.

Bitcoin jest szansą dla ludzi myślących innowacyjnie, nie bojących się ryzyka związanego z nowościami. Potencjał wirtualnej waluty zawiera się w łatwości jej przesyłania, niskich prowizjach czy wzroście wartości w czasie, wynikającym z rządzącego nią algorytmu. Wspomniane cechy przełożyły się na szybkie powstanie pierwszej polskiej giełdy Bitcoinów, która spopularyzowała tę technologię w naszym kraju.

Zdaniem Ministerstwa Finansów wydobywanie oraz obrót Bitcoinami w Polsce nie narusza prawa, jednak Ministerstwo odmawia Bitcoinowi statusu waluty lub jakiegokolwiek innego instrumentu finansowego w sensie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych.

Samo „wykopywanie” Bitcoinów nie podlega opodatkowaniu, natomiast wymiana elektronicznego środka płatniczego na walutę krajową lub zagraniczną lub kupno za nią realnych towarów będzie już opodatkowana – zarówno podatkiem PIT jak i podatkiem VAT. Obrót Bitcoinami, tak prywatnie jak i w ramach działalności gospodarczej, podlega polskim przepisom podatkowym. Z wyjaśnień Ministerstwa Finansów wynika, że taką transakcję należy traktować jako odpłatne zbycie praw majątkowych.

Przychód z wymiany Bitcoinów na walutę należy zaliczyć do jednej dwóch kategorii. W pierwszym przypadku źródłem są ,,prawa majątkowe” i wówczas tego rodzaju przychody sumuje się z innymi przychodami osiągniętymi w trakcie roku podatkowego na zasadach ogólnych i opodatkowuje wg. skali podatkowej z dwoma progami podatku dochodowego: 18% i 32%. W drugim przypadku zaliczamy je do źródła ,,działalność gospodarcza” i wówczas możliwe jest opodatkowanie takiej działalności skalą podatkową: podatkiem liniowym (19%) albo ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (3%). Uzyskany przychód użytkownik Bitcoina powinien wykazać na druku PIT-36 w rubryce D.1. poz. 7 (prawa autorskie i inne prawa, o których mowa w art. 18 ustawy) w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Obrót Bitcoinami nie podlega zwolnieniu z podatku przewidzianego dla usług finansowych, może więc powodować powstanie obowiązku zapłaty podatku VAT. Zdaniem MF opisane transakcje mogą być uznane za usługi świadczone drogą elektroniczną. Jeśli roczne obroty podatnika przekroczą 150 tys. zł (limit zwolnienia podmiotowego z VAT), to będzie on zobowiązany rozliczać tę daninę według 23% stawki.

Kwestia opodatkowania transakcji sprzedaży Bitcoinów podatkiem VAT jest dość niejasna, gdyż jak zaznacza resort dla usług elektronicznych istotne są art. 28a–28o ustawy o VAT. Przepisy te określają miejsce świadczenia i opodatkowania danej usługi, które zależy od statusu nabywcy, a ten w przypadku transakcji na Bitcoinach trudno jest ustalić. Wątpliwości budzą również kwestie dotyczące sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodów czy też właściwego dokumentowania przeprowadzonych transakcji. Ocena prawna dotycząca charakteru cywilnoprawnego i prawnopodatkowego transakcji zawieranych przy użyciu Bitcoin zależy więc od konkretnego stanu faktycznego oraz szczegółowej analizy zawieranych transakcji.

Podkreślenie, że Bitcoiny zainteresują Urząd Skarbowy dopiero po wymianie ich na realną walutę, wprowadza pewien porządek podatkowy w praktykę handlu wirtualną walutą. Choć anonimowość dysponentów Bitcoina jest ogromna, to nie zwalnia ona z obowiązku zadeklarowania osiągniętego zysku.

Dodaj komentarz