zusikZałożenie firmy wiąże się z koniecznością opłacania składek ubezpieczeniowych ZUS. Jest to jedyna danina na rzecz państwa, która nie zależy od kwoty przychodu ani od posiadanych nieruchomości. Nie można zrezygnować z usług ZUS-u, nie można też wybrać innego ubezpieczyciela. Jest to opłata boleśnie obowiązkowa. Warto więc dobrze poznać zasady, decydujące o tym kto i jaką kwotę płaci do ZUS-u po założeniu firmy.

 

 

 

Kto nie płaci ZUS-u lub płaci tylko składkę zdrowotną?

Istnieje bardzo wąska grupa przedsiębiorców, którzy w ogóle nie płacą składek ZUS w związku z prowadzeniem firmy. Aby uniknąć płatności trzeba spełniać dwa warunki:

  • firmę prowadzi emeryt lub rencista, którego świadczenia z ZUS-u nie przekraczają miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia,
  • jego przychody z działalności gospodarczej nie przekraczają 50% kwoty najniższej emerytury albo
  • emeryt lub rencista opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Są również przedsiębiorcy płacący tylko składkę zdrowotną. Nie muszą opłacać składek społecznych i Funduszu Pracy. Dotyczy to:

  • emerytów i rencistów, którzy nie kwalifikują się do powyższej grupy
  • osób, które jednocześnie prowadzą firmę i pracują na etacie, z którego zarabiają co najmniej pensję minimalną (1680 zł brutto w 2014 r.).

Kto płaci „mały ZUS” a kto „duży”?

Zdecydowanie największa grupa nowych przedsiębiorców nie spełnia powyższych kryteriów. Oznacza to, że muszą płacić zarówno składki zdrowotne jak i społeczne. Przedsiębiorcy mają możliwość opłacania jednej z dwóch wersji ZUS-u określanych potocznie „małym” i „dużym ZUS-em”. W obu przypadkach stawki procentowe składek są takie same, ale oblicza się je od innej podstawy, co daje ostatecznie inne kwoty. W przypadku małego ZUS-u ta podstawa jest dużo niższa.

Mały ZUS

Składki „małego ZUS-u”, zwanego też ZUS-em preferencyjnym, oblicza się jako procent od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2014 r. jest to 504 zł. Co za tym idzie, składki te są stosunkowo niskie – w 2014 r. łącznie wynoszą 431,18 zł z ubezpieczeniem chorobowym lub 418,83 zł bez chorobowego.

Prawo do „małego ZUS-u” przysługuje przez 24 pełne miesiące prowadzenia działalności gospodarczej. Jeśli pierwszy miesiąc jest niepełny, to za niego także płaci się „mały ZUS”. Warto więc nie rozpoczynać działalności z pierwszym dniem miesiąca.

Składki „małego ZUS-u” mogą opłacać nowi przedsiębiorcy, którzy spełniają łącznie dwa warunki:

  • nie świadczą usług dla byłego pracodawcy, których zakres pokrywa się z obowiązkami na etacie wykonywanymi w bieżącym lub poprzednim roku podatkowym,
  • nie prowadzili działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 5 lat.

Duży ZUS

Każdy przedsiębiorca, któremu nie przysługuje „mały ZUS” musi opłacać tzw. duży ZUS. Wówczas składki społeczne są obliczane jako procent od podstawy, którą stanowi 60% przeciętnego wynagrodzenia. W 2014 r. ta podstawa wynosi 2247,60 zł. Dodatkowo, przedsiębiorca opłaca także składkę na Fundusz Pracy.

W związku z tym składki „dużego ZUS-u” są znacznie wyższe niż „małego”. W tym roku wynoszą 1042,46 zł z ubezpieczeniem chorobowym lub 987,39 zł bez chorobowego.

Składka zdrowotna ma jednakową wysokość – ale odejmuje się ją od podatku.

W przywołanych kwotach składek ZUS jedna suma nie zmienia swojej wysokości: ubezpieczenie zdrowotne. Dla wszystkich przedsiębiorców oblicza się je jako procent od podstawy stanowiącej 75% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za IV kwartał poprzedniego roku ogłaszanego przez GUS. Składka zdrowotna to 9% tej podstawy, co w 2014 r. daje kwotę 270,40 zł.

Warto jednak pamiętać, że przepisy przewidują, że 7,75% wspomnianej podstawy można odjąć wprost od podatku dochodowego – w 2014 r. jest to kwota 232,85 zł. Można ją odejmować nie tylko od podatku dochodowego wynikającego z prowadzenia firmy, ale także od podatku płaconego z innych powodów, np. od zarobków z etatu, umów o dzieło, zleceń, itd.

Ubezpieczenie chorobowe – jedyna dobrowolna składka

Początkujący przedsiębiorca powinien także znać podstawy dotyczące ubezpieczenia chorobowego, gdyż jest to jedyna dobrowolna składka ZUS. Opłacanie ubezpieczenia chorobowego daje prawo do zasiłku na wypadek choroby – wymaga to podlegania ubezpieczeniu chorobowemu przez co najmniej 90 dni, natomiast do uzyskania zasiłku macierzyńskiego – opłacenia co najmniej jednej składki.

Na czas pobierania zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego konieczność opłacania składek społecznych ZUS zostaje zawieszona, co w praktyce oznacza dodatkowe oszczędności.

Jak płacić składki do ZUS?

Do opłacania składek ZUS co miesiąc zobowiązane są wszystkie osoby prowadzące działalność gospodarczą. Tego obowiązku należy dopilnować nie później niż do:

  • 10. dnia kolejnego miesiąca – w przypadku, kiedy przedsiębiorca opłaca składki wyłącznie za siebie,
  • 15. dnia kolejnego miesiąca – jeśli przedsiębiorca zatrudnia pracowników.

Jeżeli któryś ze wspomnianych terminów wypada w weekend lub inny dzień wolny od pracy, to termin płatności przesuwa się na kolejny dzień roboczySkładki ZUS można opłacić przelewem na poczcie, w banku lub przez Internet. Warto wiedzieć, że data zapłaty to moment „wyjścia” pieniędzy z konta przedsiębiorcy, a nie wykonania polecenia przelewu.

Wpłata nieodpowiedniej składki ZUS – jakie konsekwencje?

Opłacanie właściwych składek ZUS jest o tyle istotne, że w przypadku pomyłki, np. wpłaty składki społecznej na konto składki zdrowotnej, przedsiębiorca narazi się na pewne konsekwencjeW przypadku, gdy wpłacona kwota jest zbyt wysoka, ZUS nie przekaże nadpłaty automatycznie na poczet przyszłych składek. Konieczne jest złożenie w tym celu odpowiedniego wniosku. Przedsiębiorca musi w nim wskazać cel, na który powędruje nadpłata. Przedsiębiorca może również wnioskować o zwrot nadpłaty na konto bankowe. Szansa na rozdysponowanie pieniędzy istnieje przez 5 lat. Po upływie tego terminu zobowiązanie odnoszące się do zapłaty zbyt wysokich składek przedawnia się, a środki przepadają.

Kiedy przedsiębiorca wpłaci do ZUS zbyt niską kwotę składek, powstanie zaległość, od której może pojawić się obowiązek zapłaty odsetek oraz utrata świadczeń, do których przedsiębiorcę uprawniają terminowe składki. W przypadku ubezpieczenia chorobowego jest to prawo do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. W przypadku ubezpieczenia zdrowotnego jest to prawo do opieki zdrowotnej NFZ. Utrata świadczeń nie zwalnia jednak przedsiębiorcy od konieczności zapłaty odsetek ze względu na zwłokę.